close

Se connecter

Se connecter avec OpenID

11 eTq$ e÷≥\T

IntégréTéléchargement
Visaalaandhramu
Aavatapalli Narayana Rao
Editor : Modugula Ravi Krishna
Published by:
Bommidala Srikrishnamurthy Foundation
Publication No. 3
Published on : July, 2016
Back Cover : Pinisetty
Title Design : S. Chandra Mohan
Copies : 1000
Price : Rs. 250/Sole Distributors :
Navodaya Book House
Kachiguda, Hyderabad.
Ph. : 040-24652387
For Copies :
1.
Visalandhra Book House
2.
For online Edition :
www.kinige.com
www.anandbooks.com
DTP & Layout :
Lakshmi Prasanna Graphics
Guntur - 98660 16690
Printing :
Charita Impressions, Hyderabad.
Ph : 040-27678411
2
∫qïHê{Ï ùdïVæ≤‘·T&ÉT, e÷ ≈£î≥T+ã düìïVæ≤‘·T&ÉT,
Ä+Á<Ûä $X¯«$<ë´\j·T+˝À düVü‰<Ûë´sTT,
dü»®qT&ÉT, Ä+>±¢+Á<Ûä kÕVæ≤rÁe‘·T&ÉT,
Ábıô|òdüsY dæ. düTu≤“sêe⁄qT
‘·\#·T≈£î+≥÷.....
` u§$Tà&Ü\ lø£èwüíeT÷]Ô
Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄
3
$wüj·Tdü÷∫ø£
™
yê´dü|üP]íeT
eTq$e÷≥\T
l Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄>±s¡T
|”]ƒø£
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
4
ls¡eTD
7
s¡$ø£èwüí
11
uÛÀ>∑sêE |ü{≤º_Ûd”‘êsêeTj·T´ 23
Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄
29
eTVü‰sêC≤ l sêe⁄ y˚+ø£≥ eTV”≤|ü‹ dü÷sê´sêe⁄ ãVü≤<ä›s¡T>±s¡T
eTVü‰sêC≤ l $Áø£eT<˚ees¡à ãVü≤<ä›s¡T>±s¡T
l sêC≤ y˚+ø£{≤Á~ nbÕŒsêe⁄ ãVü≤<ä›s¡T>±s¡T
leT+‘·T sêC≤ j·÷s¡¢>∑&ɶ •esêeTÁ|ükÕ<äT ãVü≤<ä›s¡T>±s¡T
leT+‘·T sêC≤ yêdæ¬s&ç¶ #·+Á<äeTÚ∞X¯«s¡Á|ükÕ<é ãVü≤<ä›s¡T>±s¡T
sêe⁄ãVü≤<ä÷›s¡T yÓ÷‘˚ >∑+>∑sêE>±s¡T
l ø±oHê<∏äTì Hêπ>X¯«s¡sêe⁄ |ü+‘·T\T>±s¡T
düsY ≈£Lsêà yÓ+ø£≥¬s&ç¶ Hêj·TT&ÉT>±s¡T
düsY eTT‘êÔ yÓ+ø£≥düTu≤“sêe⁄>±s¡T
Ä+Á<Ûä;Ûwüà Hê´|ü‹ düTu≤“sêe⁄ |ü+‘·T\T>±s¡T
düsY yÓ÷#·s¡¢ sêeT#·+Á<äsêe⁄ |ü+‘·T\T>±s¡T
l >∑+C≤+ yÓ+ø£≥s¡‘·ï+ |ü+‘·T\T>±s¡T
&Üø£ºs¡T ø£≥ºeT+∫ sêeT*+>±¬s&ç¶>±s¡T
düsY ∫ÁsêePs¡T j·TCÒ„X¯«s¡ ∫+‘êeTDÏ>±s¡T
l y˚eTes¡|ü⁄ sêeT<ëdüT |ü+‘·T\T>±s¡T
l C≤>∑s¡¢eT÷&ç ≈£î|ükÕ«$T #Í<ä]>±s¡T
&Üø£ºs¡T uÛÀ>∑sêE |ü{≤º_Ûd”‘êsêeTj·T´>±s¡T
Ä+Á<Ûäs¡‘·ï <äT–Zsê\ >√bÕ\ø£èwüíj·T´>±s¡T
l eTT≥÷ï] ø£ècÕísêe⁄>±s¡T
l |üPdübÕ{Ï \ø°Îqs¡dæ+Vü≤sêE>±s¡T
l eTTfi¯¢|üP&ç ‹eTàsêE>±s¡T
l {Ï.j·THé. sêeTø£ècÕí¬s&ç¶>±s¡T
l n&ÉTdüT$T*¢ >√bÕ\ø£èwüíj·T´>±s¡T
Äqs¡ãT˝Ÿ ãT\TdüT kÕ+ãeT÷]Ô>±s¡T
l ≥+>∑T≥÷s¡T Á|üø±X¯+ |ü+‘·T\T>±s¡T
30
39
45
49
58
62
66
76
81
86
89
93
97
102
105
107
113
118
124
129
131
134
135
138
141
26.
27.
28.
29.
30.
31.
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
42.
43.
44.
45.
46.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
56.
57.
l $.$. –]>±s¡T
l u…»yê&É >√bÕ\¬s&ç¶>±s¡T
l u…»yê&É sêeT#·+Á<ë¬s&ç¶>±s¡T
l nj·T´<˚es¡ ø±fi‚X¯«s¡sêe⁄ |ü+‘·T\T>±s¡T
|ü+&ç‘· &ç. >√bÕ˝≤#ês¡T´\T>±s¡T
&Üø£ºs¡T nVü≤Àã\sêe⁄>±s¡T
&Üø£ºs¡T ÁãVü≤àCÀdüT´\ düTÁãVü≤àD´+>±s¡T
&Üø£ºs¡T bÕ\ø√&˚{Ï >∑Ts¡TeT÷]Ô>±s¡T
sêe⁄kÕùV≤ãT &Üø£ºs¡T >√$+<äsêE\T>±s¡T
&Üø£ºs¡T »+<Ûë´\ <äøÏåD≤eT÷]Ô>±s¡T
sêe⁄ãVü≤<ä÷›s¡T Hêfi¯+ |ü<äàHêuÛÑ+>±s¡T
sêe⁄kÕùV≤ãT Áô|•+>∑T yÓ+ø£≥s¡+>∑j·T´>±s¡T
sêe⁄kÕùV≤ãT ø£[¢ ∫{Ϻ nu≤“sTTHêj·TT&ÉT>±s¡T
sêe⁄kÕùV≤ãT Ä\bÕ{Ï ≈£î≥T+ãsêe⁄>±s¡T
sêe⁄kÕùV≤ãT >=\¢|üP&ç qs¡dæ+Vü‰sêe⁄>±s¡T
sêe⁄kÕùV≤ãT ø£Á] n|üŒ\kÕ«$T¬s&ç¶>±s¡T
sêe⁄ãVü≤<ä÷›s¡T <äVü≤>∑+ \ø°ÎHêsêj·TD>±s¡T
l e\÷¢s¡T dü÷s¡´Hêsêj·TDsêe⁄ |ü+‘·T\T>±s¡T
l øö‘ê dü÷s¡´Hêsêj·TDsêe⁄>±s¡T
l #√&Ées¡|ü⁄ <˚eÁ˝≤E |ü+‘·T\T>±s¡T
l n<˚›|ü*¢ Vü≤]X¯Ã+Á<äT&ÉT>±s¡T
l <äT–Zsê\ dü÷s¡´Á|üø±X¯sêe⁄>±s¡T
l ø£+#·s¡¢ sêeTÁãVü≤à+>±s¡T
l n<˚›|ü*¢ dü‘·´Hêsêj·TDeT÷]Ô>±s¡T
l #·T+&É÷s¡T d”‘êsêeTj·T´>±s¡T
l ‘·÷eTT>∑T+≥¢ Hê>∑s¡‘·ï+>±s¡T
l ø±ø£s¡|ü]Ô uÛ≤eHêsêj·TD>±s¡T
l á<äs¡ yÓ+ø£≥sêe⁄ |ü+‘·T\T>±s¡T
l uÛ≤>∑e‘·T\ lsêeTT\T |ü+‘·T\T>±s¡T
l ns¡e ‹s¡T|ü‹sêj·T k˛<äs¡T\T
l ãT<ä∆ eTVü‰\øÏÎ>±s¡T
l á<äs¡ yÓ+ø£j·T´ |ü+‘·T\T>±s¡T
145
149
152
153
155
161
167
170
172
175
177
179
181
183
185
187
188
190
193
195
196
198
200
202
203
204
205
206
208
209
210
211
Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄
5
58.
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
70.
71.
72.
73.
74.
75.
76.
77.
78.
79.
80.
81.
82.
83.
84.
85.
86.
87.
88.
6
l ø=eT÷à] ø±o$X¯«Hê<∏ä+>±s¡T
~yêHé ãVü≤<ä÷›s¡T |æ. πøX¯e|æfiË¢>±s¡T
l Äsêÿ≥T s¡+>∑Hê<∏ä+ yÓTT<ä*j·÷s¡T>±s¡T
düsY s¡|òüTT|ü‹ yÓ+ø£≥s¡‘·ï+Hêj·TT&ÉT>±s¡T
<˚X¯uÛÑø£Ô ø=+&É yÓ+ø£≥|üŒj·T´ |ü+‘·T\T>±s¡T
l esêVü≤–] yÓ+ø£≥CÀ>∑j·T´ |ü+‘·T\T>±s¡T
l #·˝≤¢ X‚wü–]sêe⁄>±s¡T
l ¬ø. ø√{Ϭs&ç¶>±s¡T
l >±&ç#·s¡¢ Vü≤]düs√«‘·ÔeTsêe⁄>±s¡T
l sêC≤ ô|<ädüTã“sêj·TÁX‚wæ˜>±s¡T
sêC≤ãVü≤<ä›s¡T yÓ+ø£≥sêe÷¬s&ç¶>±s¡T
l ø=+&Ü yÓ+ø£≥s¡+>±¬s&ç¶>±s¡T
l e÷&ÉbÕ{Ï Vü≤qTeT+‘·sêe⁄ |ü+‘·T\T>±s¡T
l düTs¡es¡eTT Á|ü‘ê|ü¬s&ç¶>±s¡T
l eT+<äTeTT\ qs¡dæ+>∑sêe⁄ |ü+‘·T\T>±s¡T
sêe⁄kÕùV≤ãT nq+‘·|ü<äàHêuÛÑkÕ«$T>±s¡T
&Üø£ºs¡T >∑+{Ï dü‘·´Hêsêj·TD>±s¡T
ø£+#·s¡¢ C≤qøÏsêeTj·T´ n+&ÉT düqT‡
l •cÕº¢ yÓ+ø£≥sêe⁄>±s¡T
l bÕÁ‘·Tì yÓ+ø£≥Hêsêj·TD>±s¡T
l eT˝≤¢&ç dü‘·´*+>∑+ Hêj·Tø£s¡T>±s¡T
l <=y˚Tà{Ï yÓ+ø£≥kÕ«$T>±s¡T
l ¬s&ç¶ düHê´düj·T´>±s¡T
l >∑÷&É÷s¡T ‘ê‘·j·T´ôd{Ϻ>±s¡T
l yÓ\>∑\ yÓ+ø£≥¬s&ç¶>±s¡T
l >∑T‘·TÔ\ dü÷s¡´Hêsêj·TD>±s¡T
l sêeT<˚e⁄ Ä~Hêsêj·TD>±s¡T
l >∑÷&Ü\ yÓ+ø£≥¬s&ç¶Hêj·TT&ÉT>±s¡T
l |ü]$T k˛eTsêE>±s¡T
l ø£Á] n|üŒ\kÕ«$T>±s¡T
l kÕ˝≤|ü⁄ ãT*¢ n|üŒqï>±s¡T
212
213
216
218
223
227
229
231
233
236
237
242
246
248
250
253
254
256
258
259
260
262
264
267
268
269
270
271
273
275
277
yê´dü|üP]íeT
düà è‘·T\‘√, düTÔ‘·T\‘√ ÁbÕNq yêvàj·T+ s¡÷|ü⁄ dü+‘·]+#·T≈£î+~. düà è‘·T\T
nbÂs¡Tùwj·÷\T. |ü\T≈£î≥ ‘·|Œü –\T≈£î≥ ˝Ò<Tä . düeTdüÔ <˚M<˚e‘·\qT, Á>∑V≤ü ≈£L≥$Tì düT‹Ô dü÷Ô
yÓ\Te&çq Hêe÷e[øÏ bı>∑&ÉÔ˝Ò Ä\+ãq. k˛ÔÁ‘êìï, ‘·‘êÿ\#·s¡´ì ø£\>∑*|æ‘˚ |üPC≤$<Ûëq+
ne⁄‘·T+~. k˛ÔÁ‘·bÕsƒê\T ø=ìï eT÷\eT+Á‘ê\T>± düeTTqï‘· kÕúHêìï n~Ûwk˜æ ÕÔsTT. yê{Ï˝À+#˚
kÕ<Ûä≈£î\T ;C≤ø£åsê\qT >∑T]Ô+∫, ‘·+Á‘·+˝À ìeT+Á‹kÕÔs¡T. n<ä+‘ê ô|<ä› XÊg+. n<=ø£
eTVü‰düeTTÁ<ä+.
<˚e⁄fi¯¢ì, k˛ÔÁ‘ê\ì |üø£ÿq ô|{Ϻ eTqTwüß˝À¢øÏ eùdÔ e´≈£îÔ*ï düÁø£eT+>± n+#·Hê y˚dæ
yê] ˝ÀVü≤>∑TD≤ìï, eTH√HÓ’C≤ìï <ä]Ù+∫, yê{ÏH=ø£ es¡í∫Á‘·+>± Á|üdüTŒ¤≥+ #˚j·T>∑\>∑&É+
ÁãVü≤à$<ä´. ‘Ó\T>∑T ãTTwæ ‹ø£ÿq k˛eTj·÷õ Ä $<ä´qT ñbÕdæ+#ês¡T. ˝Ò≈£î+fÒ eTVü‰uÛ≤s¡‘êq
<Ûäs¡àsêEì ªªyÓT‘·Ôì |ü⁄*µµ j·Tì n_Ûe]í+∫, nsTT<äø£åsê\˝À Äj·Tq e´øÏÔ‘ê«ìï b˛‘·b˛dæ
ì\|ü&É+ kÕ<Ûä´+ ø±<äT. j·TT>±\T >∑&ç∫Hê n$ •˝≤ø£åsê\T>± ì*#êsTT. Ä b˛*ø£≈£î H˚{Ïø°
ÄyÓ÷<äy˚T ‘·|üŒ Äπøå|üD ˝Ò<äT. eTq Ç‹Vü‰kÕ\˝À sT÷˝≤+{Ï$ eTqdüTq e‹Ô y˚düT≈£î yÓ~øÏ‘˚,
ˇø£{° nsê <=s¡ø£e#·TÃ. Çø£ _s¡T<ëefi¯ó\ø=ùdÔ Ä<ÛäTìø£ j·TT>∑+˝À lHê<∏äTDÏí ªªáX¯«sês¡Ãq
ø£fi≤o*µµ>± n‘·´+‘· düeTT∫‘·+>± dü+uÛ≤$+∫q eTVü≤˙j·TTìøÏ CÀVü‰s¡T¢!
düTÁ|üdæ<äT∆\qT Ä∫‘·÷#·&É+, ì>∑TZ ‘˚\Ã&É+ n+<äTHê düeTø±*≈£î\qT $+>∑&ç+#·
ã÷q&É+ ndæ<ÛësêÁe‘·+. n˝≤+{Ï kÕeTT>∑]&û\˝À #˚sTT‹]–q #˚sTT Äe≥|ü*¢
Hêsêj·TDsêe⁄~.
e#·q kÕVæ≤‘·´+˝À ˇ_“&ç>± yê´dü+ sêdæ HÓ>∑TZ≈£î sêe&É+ ø£wüº+. Hê≈£îqï $T&ç$T&ç
C≤„q+˝À - bÕqT>∑+{Ïyê] kÕøÏå yê´kÕ\T ˇø£sø¡ +£ >± n\]+#êsTT. eTT≥÷ï]yê] ˝ÀyÓ\T>∑T\T
eTs√$<Ûä+>± eTqdüTq Hê≥T≈£îHêïsTT. uÛÑ$T&çbÕ{Ï Á|üdü+>∑ bÕsƒê\T, <˚e⁄\|ü*¢ yêøÏÃÁ‘ê\T
ø£sùí¡ |j·÷\T. |ü]eTfi¯u]ÑÛ ‘·yTÓ qÆ yê´kÕ\qT |üPsTT+∫q e÷* Äs¡TÁ<ä. j·Td”« uÛTÑ »+>∑sêj·TX¯sà¡ ,
Ç+Á<ä>∑+{Ï Vü≤qTeT#êäÅdæÔ XÊg yÓT]–q yê´düø£s¡Ô\T. $.ÄsY. Hês¡¢ ø£+&É|ü⁄wæº>∑\ yê´düs¡#·q\T
#˚XÊs¡T. q+&É÷] sêeTyÓ÷Vü≤qsêe⁄ dü+düàs¡D dü+bÕ<äø°j·÷\T (M{ÏH˚ Äs¡TÁ<ä yê´dü
|æ+&Ü\Hêïs¡T) \ãT®>± ñ+{≤sTT. ‹s¡TeT\ sêeT#·+Á<ä ^dæq ô|Héb˛Å{ÏsTT{Ÿ‡ ªªeTs¡|ü⁄sêì
eT˙wæµµ |üs¡+|üs¡˝À Hê≥ø°j·T‘·qT CÀ&ç+∫ yê´kÕìøÏ ø=‘·Ôs¡T#·T\T eTbÕŒs¡T. ªªHê yêvàj·T
Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄
7
$TÁ‘·T\Tµµ dü+|ü⁄{Ïì ∫ø£ÿ{Ï uÛÀ>∑{≤º‘√ Äj·÷ e´≈£î\Ô qT ø£fie¢¯ TT+<äT ì*|æq |üì‘·q+ fÒ≈î£ eTfi¯¢
ø±y˚TX¯«s¡sêe⁄~. Ç+ø± H˚ìø£ÿ&É düà]+#·ì, $düà]+∫q yê´düÁãVü≤à\T eT¬s+<äs√ e⁄+&ç
e⁄+&Ée#·TÃ. n+<ä]ø° e+<äHê\T.
eTs¡\ sTTHêïfi¯¢≈£î ôd\Te⁄>±, Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄ ªª$XÊ˝≤+Á<ÛäeTTµµ yÓ\T>∑T
#·÷dæ+~. ‘Ó\T>∑Tyê] #˚‹ø£+~q bÕ\|ü⁄+‘·. 1970 dü+e‘·‡s¡+˝À $XÊ˝≤+Á<ÛäeTT ‘=*
eTTÁ<äD Hê #˚‹øÏ ∫øÏÿ+~. m˝≤>∑+fÒ - e÷ eP] ¬s’‘·T_&ɶ ˇø±j·Tq >∑T+≥÷s¡T @.dæ.
ø±˝ÒõøÏ #·<äTe⁄¬ø[¢ _.@. ô|ò’q*j·TsY˝À sTT+ø£ #ê\qT≈£îì Ç+{ÏøÏ #˚sê&ÉT. edü÷Ô edü÷Ô ô|fÒº
uÒ&Ü‘√bÕ≥T >∑~˝À b˛>∑T|ü&ɶ |ü⁄düÔø±\qT ≈£L&Ü >∑÷{ÏøÏ #˚sêÃ&ÉT. n‘·ìπø+ ø£wüº+? >∑T+≥÷s¡T
qT+∫ dü«Á>±e÷ìøÏ q\uÛy’… TÓ fiÆ ó¯ ¢ j·Tø±j·TøÏ m&É㢠+&çMT<ä e#˚ÃXÊ&ÉT! Ä ‘·sT¡ yê‘· |ü~ |üHï˚ +&˚fiø¢¯ Ï
|ü⁄düÔø±\ Á|ükÕÔeq e∫Ãq|ü⁄&ÉT <=+‘·s¡ #·÷|æ+#ê&ÉT. MTπøyÓTÆHê |üìø=ùdÔ rdæ¬øfi¯¢+&ÉHêï&ÉT.
n+<äT˝À eTVü‰Á|ükÕúq+ yÓTT<ä{Ï m&çwüHé, n≥º\÷&çq n&ç$ u≤|æsêE Hêsêj·TDsêe⁄ qe\,
ªn_Ûqe düVü≤<˚eµ j˚TC…fi¯¢ lsêeTT\T |üX¯óyÓ’<ä´ ∫+‘êeTDÏ, $XÊ˝≤+Á<ÛäeTT (1940, ‘=*
m&çwüHé) H˚H˚s¡T≈£îqï Hê\T>∑T |ü⁄düÔø±\T. n+‘·≈£î eTT+<äT H˚qT Äe≥|ü*¢ ù|s¡T $q˝Ò<äT.
(qø£ÿ |ü⁄{Ϻ Hê\T>∑T yêsê\T ø±˝Ò<Tä , Ç+‘· >±*yêq m|ü&ÉT #·÷&É˝<Ò Tä nqï<ä≥.) #·<Tä e⁄‘·T+fÒ
ã˝Ò>± nì|æ+∫+~. n+<äT˝Àì eTVü≤˙j·TT\ >∑T]+∫ Hê≈£î ô|<ä›>± ‘Ó*j·T<äT. yê]ì
‘Ó\TdüTø√yê\qï ÄdüøÏÔ ≈£L&Ü ˝Ò<äT. ø±ì Hêsêj·TDsêe⁄ e#·qXË’* n≥ºì+∫ n≥º<ëø±
#·~y˚˝≤ #˚dæ+~. Äj·Tq ≈£L]Ãq |ü<äã+<Ûë\T nj·TkÕÿ+‘ê\T>± ‘√#êsTT. ì»+>± ô|<ä›
ì~Û <=]øÏq+‘· Äq+<ä+ ø£*–+~. n‘·qT #·<äTe⁄øÏ ‹˝À<äø±*e«&É+ Hê≈£î|üø£]+∫+~.
Ä+»H˚j·TkÕ«$T »„|æÔøÏ e#êÃ&ÉT. ªªd”‘ê|üVü≤s¡Dy˚T »s¡T>∑≈£îqï, sT÷ ø£|æ>±ìøÏ sêeTbÕ<äùde
<äπøÿ<ë? Hê »qà#·]‘ês¡ú eTj˚T´<ë? sêeDÁãVü‰à! @˝Àø£eTTq qTqïqT sT÷ yêj·TT|ü⁄Á‘·Tì
ø£è‘·»„‘ê+»\T\T ¬>’ø=qTeTTµµ-Ç{≤¢>∑ì ‹s¡T>∑T Á|üj·÷D+˝À |ü⁄wüŒø£+˝À ≈£L#·Tì e÷s¡T‹
‘·\b˛XÊ&É≥ (n|ü&É|ü &ÉT Hê≈£î sTT˝≤+{Ï ø√‹ Ä˝À#·q\T edüT+Ô {≤sTT. @Hê{Ï yêdüq˝À...).
<=]øÏq ì~Ûì #ê˝≤ |ü~\+>± <ë#·T≈£î+≥÷, n|ü&É|ü &ÉT #·÷düT≈£î+≥÷ e#êÃqT.
‹]– ‹]– ôV’≤<äsêu≤<äT #˚sêø£, q÷‘·q düVü≤ÁkÕ_›˝À bÕÁ‹πøj·T $TÁ‘·T\T ◊. yÓ+ø£Á{≤e⁄‘√
ø£*dæ ªª|üÁ‹ø£ - eTq e÷dü|üÁ‹ø£µµ q&çù| neø±X¯+, n<äèwüº+ Hê≈£î <=]øÏ+~. Ä e⁄s¡e&ç˝ÀH˚
Ä+Á<Ûäyês¡|üÁ‹ø£˝À e∫Ãq ªª‘Ó\T>∑T yÓ\T>∑T\Tµµ o]¸ø£ì yÓ÷ìø± ãTø˘‡ |üøå±q |ü⁄düÔø£+>±
‘Ó#êÃ+. 1959`61 eT<Û´ä ø±\+˝À Ä+Á<Ûä yês¡|Áü ‹ø£ <ë«sê dü+#·\q+ sπ |æq ª‘Ó\T>∑T yÓ\T>∑T\Tµ
o]¸ø£≈£î Áù|s¡D, ˇs¡e&ç $XÊ˝≤+Á<Ûäy˚T. >∑eTìùdÔ nø£ÿ&Éø£ÿ&Ü #ê˝≤ b˛*ø£\T ø£ì|ækÕÔsTT.
n\Hê{Ï Ä+Á<ÛäCÀ´‹ yês¡|üÁ‹ø£˝À e∫Ãq ø=‘·Ô¬øs¡{≤\qT Á|ü#·T]+#ê+. Ç$ ¬s+&É÷
ãVüQfi¯ÁbÕ#·Ts¡´+ bı+<ësTT. es¡dü ≈£î~]+<äqT≈£îHêïqT. ô|>’ ± n|ü&ÉT ◊.$.ÄsY. Ä+Á<ÛÁä |ü<X˚ Ÿ
Áô|dt nø±&ÉMT #Ó’s¡àHé>± e⁄Hêïs¡T. $XÊ˝≤+Á<ÛäeTT y˚ùdÔ es¡∆e÷q s¡#·sTT‘·\≈£î bÕsƒê´+XÊ\T
ø±>∑\eqT≈£îHêïqT. Äe≥|ü*¢ì |ü]o\q≈£î yÓ+ø£Á{≤e⁄ øÏ#êÃqT. Äj·Tq #·~yês¡T >±ì
yê]¬ø+<äTø√ kıø£ÿ˝Ò<äT. ø=+#Ó+ ìs¡T‘ê‡Vü≤|ü&ܶqT.
<ä]$T˝≤ dæ.|æ.ÁuÖHé nø±&ÉMT e´ekÕú|≈ü î£ \T, Hê eTìwæ mHé.C…. j·TX¯d«æ ‘√ Á|ükÕÔ$+∫,
$XÊ˝≤+Á<Ûeä TT #˚‹øÏ#êÃqT. Hê\T>√s√Eq, ªªMT Çwü+º , mìï ø±|”\T y˚sTTkÕÔs√. eTT+<äTe÷≥
8
sêj·T+&ç. yÓ+sƒ¡H˚ |ü⁄düÔø£+ &ç{Ï|æ øÏe«+&çµµ nH˚XÊs¡T. |ü⁄düÔø£+ |üì »s¡T>∑T‘·T+&É>±H˚ j·TX¯dæ«
Äø£dæàø£+>± ø£qTïeT÷XÊs¡T. qqTï u≤>± ≈£î+>∑Bdæq dü+<äs¡“¤+. |üqT\˙ï mø£ÿ&çeø£ÿ&É
Ä–b˛j·÷sTT. ø=~›>± ø√\T≈£îHêïø£ H˚H˚ Á|ü#·T]+#·&ÜìøÏ dæ<ä∆|ü&ܶqT.
eTT+<äT>± u§$Tà&Ü\ lø£èwüíeT÷]Ô>±]ì n&ç>±qT. Äj·Tq >ös¡e+>± Ä u≤<Ûä´‘·qT
d”«ø£]+#ês¡T. mH√ï #·e>∑+&Ü\qT ‘·|ü≈£îì 76 j˚Tfi¢̄ ‘·s¡Tyê‘· ø=‘·Ô∫>∑Tfi¢̄‘√ $XÊ˝≤+Á<ÛäeTT
eTqeTT+<äT≈£î e∫Ã+~. JeX¯øÏÔ e⁄+<äì ìs¡÷|æ+#·T≈£î+~.
Ç˝≤+{Ï yê´kÕ\qT ≈£Ls¡Ã&ÜìøÏ Á|ü‘˚´ø£ kÕeTs¡ú´+ ø±yê*. yÓTT<ä≥ Ä e´≈£îÔ\qT
jÓTiTø£ |üs¡#·Tø√yê*. Äqø£ e´ø°Ôø£s¡D≈£î ø±e*‡q e÷≥\ düs¡+C≤e÷ dæ<ä∆+ #˚düTø√yê*.
dü‘ê´ìï dü÷{Ï>± #Ó|Œü >∑\ ‘Ó>T∑ e ø±yê*. n|ü&˚ yê´düøs£ Ô¡ dü\ø£Då yÓTqÆ uÛ≤wü´ø±s¡T&ÉT ne⁄‘ê&ÉT.
Ä yê´kÕ\T Hê\T>∑T ‘·sê\bÕ≥T ì\TkÕÔsTT. Ç+<äT≈£î ñ<ëVü≤s¡D>± #Ó|üŒ‘·–q$ #ê˝≤
e⁄Hêï uÛÀ>∑sêE |ü{≤º_Ûd”‘êsêeTj·T´ |ü]#·j·T yê´dü+ eTT+<äT>± #Ó|üŒ‘·–q~. ªÄ+Á<Ûä;Ûwüàµ
Hê´|ü‹ düTu≤“sêe⁄, eTT≥÷ï] ø£ècÕísêe⁄, Á|üø±X¯+ |ü+‘·T\T, u…»yê&É >√bÕ\¬s&ç¶, düsY dæ.yÓ’.
∫+‘êeTDÏ, düTs¡es¡+ Á|ü‘ê|ü¬s&ç¶, e÷&ÉbÕ{Ï Vü≤qTeT+‘·sêe⁄ - Ç˝≤>∑ bÕ‹ø£ô|’>± ù|s¡T¢
sTTø£ÿ&É @ø£s¡Te⁄ ô|≥º>∑\qT.
Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄ ÄHê{Ï ø£s¡àjÓ÷–. Ç+<äT˝Àì #ê˝≤eT+~‘√ Äj·Tq≈£î
Á|ü‘·´ø£å|ü]#·j·T+ ñ+~. ø=ìï dü+<äsꓤ\≈£î Á|ü‘·´ø£å kÕøÏå. Ä+Á<Ûä|üÁ‹ø£ ñ>±~ dü+∫ø£\T,
uÛ≤s¡‹, ø£ècÕí|üÁ‹ø£\T eTVü≤√»«\+>± q&ÉTdüTÔqï ‘·s¡TD+˝À Hêsêj·TDsêe⁄ Ä Á|üuÛÑ\≈£î
n+‘·sê´$T>± e]Ô+#ês¡T. eT#·Ã˝Òì <˚XÊ_Ûe÷ì. á |ü⁄düøÔ +£ Äs¡+uÛ+Ñ ˝ÀH˚ |ü{≤º_dÛ ‘” êsêeTj·T´
ÄHê&ÉT n+~+∫q Äràj·T kÕàs¡ø£ ne≥|ü*¢ Wqï‘ê´ìï $X¯<+ä >± #ÓãT‘·T+~. >∑eTì+#·+&ç.
ø£<∏äq+˝À Hê≥ø°j·T‘·, #·<äTe]ì ÄdüøÏÔ>± eTT+<äT≈£î rdüT≈£îyÓfi‚¢ XË’*, bı+~>±Z
ø£*dæ sêe&É+ ˇø£ ∫‘·ÿfi¯. Ä ø£fi¯ì kÕ<Ûäq #˚dæ n_“+#·T≈£îqï dæ<äT∆&ÉT Hêsêj·TDsêe⁄.
n+<äT≈£î nø£ås¡kÕø£å ´+>± e<ëqT´&ÉT, |òü≈£îÔ Á|ü»\ ÄkÕ$T C≤>∑s¡¢eT÷&ç ≈£î|ükÕ«$T #Í<ä]ì
#·~$ #·÷&É+&ç. Ä Áø£eT+˝ÀH˚ Ä+Á<Ûäs¡‘·ï >√bÕ\ø£èwüíj·T´ H=ø£kÕ] |ü\ø£]+#·+&ç. Ä e´≈£îÔ\
MT<ä >ös¡e+ ø£\T>∑T‘·T+~. Ädü]πø >ös¡e+ e⁄+fÒ |ü~¬s≥T¢ ô|s¡T>∑T‘·T+~. ÄHê{Ï
$XÊ˝≤+Á<Ûeä TT˝À edæ+∫q Á|üeTTKT\T, yês¡+~+∫q ùde\T H˚{yÏ ê]øÏ ‘Ó*j·T<äT. #Óqï|ü≥ï+
ì+∫ ãs¡+|ü⁄s¡+ <ëø± ‘êHÓ]–q yê]˝À+∫ e&Éb˛dæ mquÛ…’mì$T~ eT+~ì sTT+<äT˝À
#˚sêÃs¡T. yês¡T eT÷&ÉT uÛ≤>±\T>± ø£ì|ækÕÔs¡T. ÄDÏeTT‘ê´\T, y˚T* eTT‘ê´\T, eTT‘ê´\T>±
@s¡Tø=ì, #·~$ Äq+~+#ê*. yê] #Ûêj·÷∫Á‘ê\qT ‘=* m&çwüHé˝ÀH˚ eT+∫ ø±–‘·+ MT<ä
bı+<äT|ü]#ês¡T. j·T<∏ë‘·<∏ä+>± ø=‘·Ô m&çwüHé˝À uÛÑÁ<ä|ü]#ês¡T.
kÕ«‘·+Á‘·´+ ø£qT#·÷|ü⁄y˚Ts¡˝À ≈£L&Ü ˝Òì s√E\$. s¡|Tüò T|ü‹ yÓ+ø£≥s¡‘ï· + Hêj·TT&ÉTì
n|ü&ÉT #·÷&É&É+ ˇø£ nqTuÛÑe+ ne⁄‘·T+~. eT˝≤¢&ç dü‘·´*+>∑+Hêj·Tø£sY 1850 ÁbÕ+‘·+˝À
s¡+>∑÷Hé yÓ[¢, HêHê ø£cÕº\T |ü&ç $X‚wü+>± Ä]®+#ês¡T. <˚XÊ_Ûe÷q+‘√ Ä s√E˝À¢ (1912)
mì$T~ \ø£å\ s¡÷bÕj·T\T ‘·qT |ü⁄{Ϻq ø±øÏHê&É »>∑Hêï<∏ä|ü⁄sêìøÏ <ëq+ #˚XÊs¡T. Ç|üŒ{Ï
<Ûäs¡\‘√ b˛*ùdÔ <ëì $\Te Äs¡Te+<ä\ ø√≥T¢! Hêj·Tø£sY >∑T]+∫ ‘Ó\TdüTø√e&É+ me]¬ø’Hê
Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄
9
u≤e⁄+≥T+~. $XÊ˝≤+Á<Ûeä TT˝À dü+düÿs¡\Ô T, dü<ë#ês¡ |üsêj·TDT\T, ñ<ës¡T\T, <Ûsä à¡ Á|ües¡≈Ô î£ \T
eTq≈£î <äs¡Ùq $TkÕÔs¡T. yês¡+‘ê dü÷Œ¤]Ô Á|ü<ë‘·\T. ∫s¡düàs¡D°j·TT\T. yês¡T Á>∑+<∏ädüTÔ˝…’
eTT+<äT‘·sê\≈£î ‘Ó*j·÷*. á |ü⁄düÔø£+ |ü⁄qs¡TàÁ<äD \ø£å´+ sTT~. n&ÉT>∑&ÉT>∑Hê $TeTà*ï
ì˝Òdæ MT s¡T∫ì m+–* #˚j·TqT. |ü\Te⁄s¡T eTVü≤˙j·TT\ >∑T]+∫ qeTàø£yÓTÆq kÕøÏå <ë«sê
‘Ó\TdüTø√e&É+ dü+‘·è|æÔ ìdüTÔ+~. #·~$ #·÷&É+&ç.
‘·sê\T >∑&ç#êsTT. ø£qTø£ eTs¡T>∑Tq |ü&çq eTqTwüß\≈£î, bÕ‘·ã&çq dü+<äsꓤ\≈£î
$es¡D\T ‘·|üŒìdü] ne⁄‘êsTT. yê{Ïì düeT≈£Ls¡Ã≥+ ô|<ä› õ\T>∑T|üì. n<äq+>± ø=ìï
bò˛{À\T, düe÷#ês¡+ ≈£L&Ü á eTTÁ<äD˝À #˚sêsTT. n+<äTπø ø=‘·Ô ∫>∑Tfi¯¢‘√ e∫Ã+<äì
yÓTT<äfÒ #ÓbÕŒqT. á n<Û√C≤„|øæ \£ T, n<äq|ü⁄ düe÷#ês¡+ m+‘√ ÁX¯eTø√]à düeT≈£L]à |ü⁄düøÔ ±ìøÏ
ø=‘·Ô ø±+‘·T\~›q dü+bÕ<ä≈£îìøÏ n_Ûq+<äq#·+<äHê\T. Äj·Tq |ü⁄düÔø£ Á|æj·TT&ÉT. n+<ä]ø°
Ä|ü⁄Ô&ÉT. Ç+<ä* ô|<ä›\+<ä] X¯óuÛ≤odüT‡\T s¡$ø£èwüíøÏ n+~rs¡>∑\eì Äø±+øÏådüTÔHêïqT.
ªª$XÊ˝≤+Á<ÛäeTT e÷ bòÂ+&˚wüHé |üøå±q y˚<ë›+µµ nì #·<äe>±H˚ bò˛Hé #˚dæ #ÓbÕŒs¡T
lø£èwüíeT÷]Ô>±s¡T. yês¡T yÓ+≥H˚ düπsqHêï e÷e\¢ ø=+‘· C≤|ü´+ »]–+~. ne≥|ü*¢ bò˛{À
ø√dü+ >±*+#·>± ∫e]øÏ uÛ≤s¡‹˝À e∫Ãq ∫qï bò˛{À e÷Á‘·y˚T <=]øÏ+~. n<äq+>± #˚]Ãq
dü+>∑‘·T\T ø=+‘· düeTj·T+ ‹HêïsTT. Ç|üŒ{Ïπø lø£èwüíeT÷]Ô>±s¡T Hêfi¯+ ø£èwüísêe⁄ düeTÁ>∑
kÕVæ≤‘·´+, sê»sê» qπs+Á<ä |ü{≤º_ùÛ wø£ dü+∫ø£, e÷$T&ç yÓ+ø£jT· ´ ì|òTü +≥Te⁄\qT n+<ä+>±
Á|ü#·T]+#ês¡T. eT\¢+|ü*¢ k˛eTX‚Ks¡X¯s¡à>±] ù|s¡T $q&Éy˚T>±≈£î+&Ü á X¯‘êã›+˝À Äj·Tq
yê´kÕ\qT #·~y˚ neø±XÊìï ø£*–+∫q U≤´‹ ≈£L&Ü lø£èwüíeT÷]Ô>±]<˚. yê{Ïì neTàø±ìøÏ
ô|≥º≈£î+&Ü |ü⁄düÔø£Á|æj·TT\≈£î sTTwüº+>± |ü+#ês¡T. dü<ëX¯j·T+‘√ sT÷ Á|ü#·Ts¡D≈£î |üPqTø=ì
mì$T~ <äXÊu≤›\ ‘·sT¡ yê‘· $XÊ˝≤+Á<ÛëìøÏ ‹]– edü+‘·+ ‘Ó∫Ãô|{Ïqº u§$Tà&Ü\ lø£èwüeí T÷]Ô
>±]øÏ ‘Ó\T>∑T kÕVæ≤rÁ|æj·TT\ |üøå±q, »s¡ï*düTº $TÁ‘·T\ |üøå±q <Ûäq´yê<ë\T n]ŒdüTÔHêïqT.
$XÊ˝≤+Á<ÛäeTTqT u§$Tà&Ü\yês¡T y˚kÕÔeTHêïs¡ì H˚qT #Ó|üŒ>±H˚, |üdæyê&ç˝≤
dü+ãs¡|&ü ܶsT¡ Ábıô|dò sü Y dæ. düTu≤“sêe⁄. eT+∫nø£så êìï ø£fiø¢¯ <£ Tä ø› =H˚ Ä#ês¡T´&ÉT. Hê Væ≤‘ê_Û˝≤wæ.
lø£èwüeí T÷]Ô>±]øÏ ≈£L]$T #Ó*ø±&ÉT, düV‰ü <Ûë´sTT. yê¬sø£ÿ&ÉTHêï eTT]dæ eTT>∑T˝∆ Ö‘ês¡T. Ç+<äT˝À
bÕ\T|ü+#·Tø=qï yês¡+<ä]˙ ì+&ÉTeTqdüT‘√ B$kÕÔs¡T.
>±dü≥;dü≥>± ñqï Á>∑+<∏äø£s¡Ô #Ûêj·÷∫Á‘êìøÏ s¡ø£Ôe÷+kÕ\T ì+|æ ÁbÕDÁ|ü‹wü˜
#˚dæq Ä|üÔ$TÁ‘·T\T, Á|üeTTK ∫Á‘·ø±s¡T\T l |æìXË{ϺøÏ nH˚ø±H˚ø£ <Ûäq´yê<ë\T. Äs√E˝À¢H˚
n#·TÑ·|ü\T ˝Ò≈£î+&Ü ñ‘·Ôe÷_Ûs¡T∫‘√ $XÊ˝≤+Á<ÛäeTTqT yÓ\sTT+#ês¡T. <ëìøÏ dü]‘·÷π>˝≤
á m&çwüHé eTTÁ<äD≈£î düVü≤ø£]+∫q yês¡+<ä]ø° X¯óuÛ≤ø±+ø£å\T.
ôV’≤<äsêu≤<äT
01.06.2016
10
ls¡eTD
eTq$ e÷≥\T
‘Ó\T>∑T
|üÁ‹ø±s¡+>∑ |æ‘êeTVüQ\˝À Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄ >±s=ø£s¡T. eTq
|üÁ‹ø±s¡+>±ìï ∫øÏ© #˚j·T&É+˝À #ê˝≤eT+~ ø£èwæ˝≤>± yê]~ Á|üø±X¯+ ø±<äT— Á|ü#·Ã¤qï+.
Hêsêj·TDsêe⁄ eTØ |üPs¡«ø±\|ü⁄e´øÏÔ ø±<äT. Ç{°e*yêπs. nsTTHê yê] J$‘· $X‚cÕ\T
eTq≈£î ÄfÒº ‘Ó*j·Te⁄. >∑‘· ¬s+&ÉT dü+e‘·‡sê\T>± #·Tø£ÿ#·Tø£ÿ>± ùdø£]+∫q Hêsêj·TDsêe⁄
J$‘· $X‚cÕ\qT MT eTT+<äT+#·T‘êqT.
Hêsêj·TDsêe⁄ Áø°.X¯. 1878 ˝Ò<ë 79˝À |ü⁄{Ϻe⁄+{≤s¡T. ã+<äs¡T, @\÷s¡T\˝À
ô|]>±s¡T, #·<Tä e⁄≈£îHêïs¡T.30.12.1946 Hê&ÉT >∑T&çyê&É˝À ‘·T~XÊ«dü $&ç#ês¡T. n$yêVæ≤‘·T&ÉT.
eTs¡DÏ+#˚Hê{ÏøÏ ∫qï ej·TdüT˝ÀH˚ Ç<ä›s¡T <ä[‘· nHêï#Ó˝…¢fi¯¢qT ô|+#·T≈£î+≥THêïs¡T. Äj·Tq≈£î
Ç<ä›s¡T nqï\T. ô|<ë›j·Tqù|s¡T yÓ+ø£≥qs¡düj·T´. ∫Hêïj·Tq ù|s¡T yÓ+ø£Á{≤eTj·T´. ˇø£ nø£ÿ,
ˇø£ #Ó˝…¢\T. ‘·*¢<ä+Á&ÉT\ $esê\T ‘Ó*j·T<äT.
‘Ó\T>∑T |üÁ‹ø±s¡+>∑+, ãsêà Ä+Á<Ûäø±]àø£ ñ<ä´eT+— Ç$ yê] ø£s¡àπøåÁ‘ê\T. Hê{Ïø±\|ü⁄
ô|<äe› TqTwüß\˝À sêC≤\T, eTVü‰sêC≤\T, »MT+<ës¡T\T, ñ<√´>∑T\T, yê´bÕs¡T\T, uÛ÷Ñ kÕ«eTT\T,
ã&ÉT>∑T\T, düHêï´düT\T, nìï bÕغ\ sê»ø°j·THêj·T≈£î\T ` ≈£î\eT‘· ‘ês¡‘·eT´+ ˝Ò≈£î+&Ü
#ê˝≤eT+~‘√ Äj·Tq≈£î |ü]#·j·T+ e⁄+&˚~. Ä |ü]#·j·T+ ô|’ô|’~ø±ø£ Äj·÷ e´≈£îÔ\
n+‘·dü‡‘ê«ìï y=&çdæ|ü≥º>∑*–q+‘· kÕúsTT˝À e⁄+&˚~.
|üÁ‹ø±s¡+>∑+˝À yê] ùde >∑T]+∫, ãsêà˝À Ä+Á<Ûä ø±]à≈£î\ ‘·s¡|òü⁄q ñ<ä´eT+
#˚dæq|üŒ{Ï $X‚cÕ\T ø=~› ø=~›>± ‘Ó\TdüTÔHêïsTT.
@\÷s¡TqT+&ç <˚XÀ|üø±] nH˚ yês¡|üÁ‹ø£ yÓ\Te&ÉT‘·T ñ+&˚~. Bì˝À sê»ø°j·T
$X‚cÕ\T Á|ü<Ûëq+>± e⁄+&˚$. dü‹ÔsêE d”‘êsêeTj·T´ (∫Á‘·ø±s¡T\T u≤|ü⁄øÏ ‘ê‘·>±s¡T)
e´ekÕú|ü≈£î\T. ∫\T≈£L] Ms¡uÛÑÁ<äsêe⁄ dü+kÕ<ä≈£î\T. @\÷s¡T˝À yÓTÁ{Ïø˘ >∑f…ºø£ÿ˝Òø£ ‹|üŒ\T
|ü&ÉT‘·Tqï Hêsêj·TDsêe⁄ 1899 ` 1900 ÁbÕ+‘ê\˝À düVü‰j·Tdü+bÕ<ä≈£îì>± <˚XÀ|üø±]˝À
#˚sês¡T. Ms¡uÛÑÁ<äsêe⁄ ù|s¡T≈£î‘·>∑Z eTìwæ. ìø£ÿ∫Ã>± |üì#˚j·T≥+˝Àq÷, |üì H˚s¡Œ≥+˝Àq÷
nK+&ÉT&ÉT. n˝≤+{Ï e´øÏÔ #˚‹˝À|ü&ç u≤>± ‘·ØŒ¤<äj·÷´s¡T Hêsêj·TDsêe⁄. eTTÁ<äD≈£î
dü+ã+~Û+∫q nìï |üqT\T n+‘√sTT+‘√ H˚sêÃs¡T.
Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄
11
1892˝À ø£ècÕíõ˝≤¢ dü+|òü÷ìï @sêŒ≥T#˚XÊs¡T. nK+&É uÛ≤s¡‘·<˚X¯+ yÓTT‘·Ô+MT<ä Ç<˚
yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï õ˝≤¢ dü+|òüT+. dü+|òüTdü+düÿs¡D, es¡Ôø£+, ¬s’‘·T\ ø£wüºdüTU≤\T, e´ekÕj·T+|ü≥¢
Á|üuÛÑT‘·« $<ÛëHê\T ` Ç˝≤+{Ï $wüj·÷\qT õ˝≤¢ dü+|òüT düe÷y˚XÊ\˝À #·]ÃdüTÔ+&˚yês¡T.
Ä+>∑¢ $<ë´e+‘·T\T, dü+düÿs¡D≤_Û˝≤wüß\T nsTTq ô|<ä›\T Ç+<äT˝À düuÛÑT´\T. dü+e‘·‡sêìøÏ
ˇø£kÕ] õ˝≤¢˝Àì @<√ˇø£ |ü≥ºD+˝À düe÷y˚X¯yÓTÆ düuÛÑ\T »s¡T|ü⁄‘·T+&˚yês¡T.
1900\˝À ø£ècÕíõ˝≤¢ düuÛÑ\T qs¡kÕsêe⁄ù|≥˝À »]>±sTT. n<Ûä´ø£å‘· eVæ≤+∫qyês¡T
ªÄ<ÛäTìø£ es¡Ôø£düs¡[µì ‘Ó\T>∑Tyê]øÏ s¡T∫#·÷|æ+∫q ¬s+{≤\ yÓ+ø£≥düTu≤“sêe⁄. Äj·Tq
n<Ûä´øå√|üHê´dü+˝À dü+|òüT+ ‘·s¡|òü⁄q ˇø£ |üÁ‹ø£ Á|ü#·T]ùdÔ u≤>∑T+≥T+<äì dü\Vü‰ sTTdü÷Ô,
ªª|üÁ‹ø£ ô|&ç‘˚, Ç~>√ Hê $sêfi¯+µµ n+≥÷ e+<ä s¡÷bÕj·T\T sTT#êÃs¡T. n<˚ eT÷\<Ûäq+>±
01.02.1902 qT+&ç ø£ècÕí|üÁ‹ø£ ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ+~. Bì ìsêàD+˝À |ü⁄sêD+ yÓ+ø£≥|üŒj·T´
(M] ≈£îe÷s¡T&˚ |ü⁄sêD+ dü÷]XÊÅdæÔ), ø=+&É yÓ+ø£≥|üŒj·T´, <ëdüT Hêsêj·TDsêe⁄, eTT≥÷ï]
ø£ècÕísêe⁄, uÛÀ>∑sêE |ü{≤º_Ûd”‘êsêeTj·T´, y˚eTes¡|ü⁄ sêeT<ëdüT, yÓ÷#·s¡¢ sêeT#·+Á<äsêe⁄,
XË&ç+_ Vü≤qTeT+‘·sêe⁄, nj·T´<˚es¡ ø±fi‚X¯«s¡sêe⁄, #ÓHêïÁ|ü>∑&É uÛ≤qTeT÷]Ô e+{Ï ã+<äs¡T
Á|üeTTKT\+<äs¡T Ä]úø£+>± düVü≤ø£]+#ês¡T— ìs¡«Vü≤D˝À bÕ\T|ü+#·Tø=Hêïs¡T— |üÁ‹ø£ø√düy˚T
s¡#·q\÷ #˚XÊs¡T. M]˝À XË&ç+_ Vü≤qTeT+‘·sêe⁄, ø=+&É yÓ+ø£≥|üŒj·T´ ã+<äs¡Tyês¡T
ø±ø£b˛sTTHê Hê´j·Tyê<äT\T>± n|üŒ{ÏøÏ ã+<äs¡T˝ÀH˚ ø±|ü⁄s¡eTT+≥THêïs¡T.
Ms¡uÛÑÁ<äsêe⁄>±] dü\Vü‰MT<ä Hêsêj·TDsêe⁄qT ø£ècÕí|üÁ‹ø£ düVü‰j·T dü+bÕ<ä≈£î\T>±
rdüT≈£îHêïs¡T. ã+<äs¡T n+fÒ yÓiÏ¿Áù|eT e⁄qï Hêsêj·TDsêe⁄ eTVü≤<들>∑´+ nqTø=ì @\÷s¡T
qT+&ç ã+<äs¡T e#˚ÃXÊs¡T, ø£ècÕí|üÁ‹ø£ ø√dü+. ø=+&É yÓ+ø£≥|üŒj·T´ ˇø£ÿπs ‘·eT d”«j·T#·]Á‘·˝À
Hêsêj·TDsêe⁄ ø£ècÕí|üÁ‹ø£ Ä|ò”düT y˚TH˚»s¡T>± |üì#˚ùdyês¡T nì sêXÊs¡T. nj·T´<˚es¡
ø±fi‚X¯«s¡sêe⁄, uÛÀ>∑sêEyês¡T ‘·eT C≤„|üø±\˝Àq÷, uÛ≤s¡‹|üÁ‹ø£, Ä+Á<Ûä|üÁ‹ø£˝À |ü&çq
yê´kÕ\˝ÀqT Ç∫Ãq $esê\ Á|üø±s¡+ Hêsêj·TDsêe⁄ düVü‰j·Tdü+bÕ<ä≈£îì>±H˚ #˚sês¡T.
ø£ècÕí|üÁ‹ø£ yÓTT<ä{Ïs√E˝À¢ dü+bÕ<ä≈£î\T>± ø=+&É yÓ+ø£≥|üŒj·T´, <ëdüT Hêsêj·TDsêe⁄ ù|s¡T¢
e⁄+&˚$. Ms¡T Hê´j·Tyê<ä eè‹Ô˝À ‘·\eTTqø£˝…’ e⁄+&˚yês¡T. ô|’>± |üÁ‹ø£ eTÁ<ëdüT˝À eTTÁ<äD
nsTT, ã+<äs¡TqT+&ç |ü+|æD° nj˚T´~. <ëì‘√ ñ|üdü+bÕ<ä≈£î\T>± e⁄qï Hêsêj·TDsêe⁄,
ø£ècÕísêe⁄MT<˚ m≈£îÿeuÛ≤s¡+ |ü&˚~. |üÁ‹ø£ Á|ü#ês¡+ ø√dü+, #·+<ë\ø√dü+, eTTÁ<äD |üqT\
ì$T‘·Ô+ eTÁ<ëdüT ‹s¡>∑&É+˝À Hêsêj·TDsêe⁄<˚ Á|ü<ÛëqbÕÁ‘·. á dü+#ês¡+˝À Äj·Tq≈£î
Ä+Á<ÛäÁbÕ+‘·+ q\TeT÷\\˝Àe⁄qï ô|<ä›\+<ä]‘√qT |ü]#·j·T+ @s¡Œ&ç+~.
<ëdüT Hêsêj·TDsêe⁄ eTs¡D+, ø=+&É yÓ+ø£≥|üŒj·T´ ã+<äs¡TqT+&ç dü«+‘· ePs¡T
>∑T+≥÷s¡T e#˚Ãj·T&É+‘√ |üÁ‹ø£ ø£ècÕí|Áü ‹ø£ ìs¡«Vü≤D uÛ≤s¡+ |üP]Ô>± Hêsêj·TDsêe⁄, ø£ècÕísêe⁄
MT<˚ |ü&ç+~. M]<ä›] ø£˝≤\≈£î |ü<äTHÓ≈£îÿe. ø=+&É yÓ+ø£≥|üŒj·T´ $T‘·yê~. n+<äTø£ì yê]
Vü≤j·÷eTT˝À |üÁ‹ø£ Á_{Ïwtyê]øÏ Çã“+~ ø£*–+#·ìØ‹˝ÀH˚ »]–b˛sTT+~. j·TTe≈£î\
kÕs¡<∏ä´+ e#êÃø£ |üÁ‹ø£ yês¡Ô\˝À, dü+bÕ<äø°j·÷\˝À ‘˚&Ü e∫Ã+~. bÕsƒ¡≈£î&çøÏ y˚&ç |ü⁄fÒº≥≥T¢
|ü<ë\˝À yê&ç ô|]–+~. Á|üuÛÑT‘·«+ <äèwæº˝À <˚X¯Á<√VüQ\sTTqyê] yês¡Ô\T Á|üeTTK+>±
12
|ü&ÉT‘·T+&˚$. Á|üuÛÑT‘·«+ ã\e+‘êq eT÷dæy˚sTT+∫q Á|üuÛÑT‘·« e´‹πsø£ yêsêÔ|üÁ‹ø£\T, yê{Ï
dü+bÕ<ä≈£î\ >∑T]+∫ Á|üeTTK+>± sêdüTÔ+&˚yês¡T. Á_{Ïwtyê]ì |òüs¡+^\ì ø±düÔ #·T\ø£q
<Û√s¡DÏ˝À |üÁ‹ø£\˝À Á|ükÕÔ$düTÔ+&˚yês¡T. Ç<ä+‘ê bÕ\≈£î\˝À #·Ts¡T≈£î |ü⁄{Ϻ+∫+~. 1908
E˝…˝’ À ª‘Ó\y¢ ê]ì ‘·TbÕ≈£î\‘√ ø±\TÃ≥µ nì ø£ècÕísêe⁄ sêdæq dü+bÕ<äøj
° T· yê´dü+ Á|üuTÑÛ ‘ê«ìøÏ
rÁe nuÛÑ´+‘·s¡ø£s¡+>± e⁄+&ç+~.
Çø£ÿ&É ∫qï XÊU≤#·+Áø£eTD+. ô|’ dü+bÕ<äø°j·T yê´dü+ ˇø£{Ï ø±<äT, Hê\T>∑T yê´kÕ\
dæØdt. Bì eTT+<ä{Ï$ kÕ‹«ø£ ìs√<ÛäeTT (21.06.1908), áX¯«s¡Á<√Vü≤eTT, Ä‘·àìÁ>∑Vü≤eTT
(28.06.1908), ‘·s¡Tyê‹~ e÷X¯ó∫, b˛©düT |ü]bÕ\q (12.07.1908) yê´kÕ\T
#·<äe{≤ìøÏ \_ÛdüTÔHêïsTT ø±ì, ndü\T yê´dü+ |üÁ‹ø£˝À ø±qsêe≥+˝Ò<äT (HÓ{Ÿ˝À Áô|dt
nø±&ÉMT yê] Ĭs’ÿyé‡ #·÷&É+&ç). yê´dü+ Á|ü#·T]‘·+ nsTTq ‘·s¡Tyê‘· ªBìe\q Á|üe÷<ä+
edüTÔ+~µ nì Á>∑Væ≤+∫ |üÁ‹ø£ Á|ü‘·T\qT ‘·>∑T\u…{Ϻ+#ês¡≥. nsTTHê ø=ìï Á|ü‘·T\T ø£ècÕíõ˝≤¢
ø£˝…ø£ºsY kÕÿ{Ÿ #˚‹˝À |ü&ܶsTT. n‘·>±&ÉT ÄÁ>∑Væ≤+∫ ø£ècÕíõ˝≤¢ dü+|òü÷H˚ï eT÷dæy˚sTT+#˚
|üì˝À|ü&ܶ&ÉT. õ˝≤¢ dü+|òüT+ Á|üeTTKT\˝À ˇø£s¡T, ø£ècÕí|üÁ‹ø£ ô|≥Tºã&ç<ës¡T˝À¢ ˇø£s¡T nsTTq
Hê´j·Tyê~ XË&+ç _ Vü≤qTeT+‘·sêe⁄ (M] dü«Á>±eT+ >∑T+≥÷s¡T õ˝≤¢ |æ&TÉ >∑Tsêfi¯¢ düMT|ü+˝Àì
bı+<äT>∑T\) kÕÿ{ŸøÏ ùdïVæ≤‘·T&ÉT. Äj·Tq |üÁ‹ø£ dü+bÕ<äø£es¡Z+˝À ˇø£s¡T #˚dæq<ëìøÏ õ˝≤¢
dü+|òü÷ìï n\¢]ô|≥º&É+ düããT ø±<äì q#·ÃC…bÕŒ&ÉT. kÕÿ{Ÿ n+^ø£]+∫qfÒ¢ n+^ø£]+∫ ã*
ø√sê&ÉT. kÕÿ{ŸøÏ Ç+ø=ø£ ø√|ü+≈£L&Ü ñqï≥Tº+~. 18 pHé, 1908 Hê&ÉT kÕÿ{Ÿ ø£ècÕíõ˝≤¢
ø£˝…ø£ºsY>± #êØ® |ü⁄#·TÃø=Hêï&ÉT. Ç~es¡ø£{Ï ø£˝…ø£ºsY bÕs¡Ãdt˝≤>± Á|üe]Ô+∫ Vü‰ì ‘Ó#·TÃø√e<ä›ì,
ªªÁø=‘·Ô ø£˝…ø£ºs¡T>±] $wüj·TyÓTÆ nH˚≈£î\H˚ø£ $|üØ‘·|ü⁄ ø£<∏ä\qT C…|ü#·THêïs¡T >±ì j·Teìïj·TT
q$X¯«dü˙j·TeTT \ì qeTTà#·THêïs¡eTTµµ nì ôV≤#·Ã]düTqÔ ï <Û√s¡D˝Ï À ˇø£yês¡Ô |üÁ‹ø£˝À y˚XÊs¡T
(21.06.1908, |ü⁄≥ 4). Çe˙ï ø£*dæe∫Ã, ø£ècÕí|üÁ‹ø£ dü+bÕ<ä≈£î\T>± Ä sTT<ä›]ì
rdæy˚j·÷\ì |ü≥Tºã{≤º&ÉT. <ë+‘√ 1908 E˝…’ 18q Hêsêj·TDsêe⁄, ø£ècÕísêe⁄ |üÁ‹ø£≈£î
sêJHêe÷ sTT#˚ÃXÊs¡T.
Ç+‘· ñ‘ꌑ·+ düèwæº+∫q ª‘·TbÕ≈£î\‘√ ‘Ó\¢yê]ì ø±\TÃ≥µ nH˚ dü+bÕ<äø°j·T+
Á|ü#·T]+∫q |üÁ‹ø£ <=s¡T≈£î‘·T+<˚yÓ÷qì Á|üj·T‘·ï+ #˚XÊqT. á dü+bÕ<äø°j·T+ Á|ü#·T]+∫q
|üÁ‹ø£ Á|ü‘·T\qT |üÁ‹ø£yêπs ‘·>∑\u…fÒºXÊs¡ì, ø£ècÕí|üÁ‹ø£ #˚dæq kÕVæ≤‘·´ùdeô|’ |ü]XÀ<Ûäq
dü*|æq kÕ<ÛäHê\ yÓ+ø£≥kÕ«$THêj·TT&ÉT sêXÊs¡T.
1908 »qe] qT+&ç ø£ècÕí|üÁ‹ø£ e÷]Ã˝À ˇø£ dü+∫ø£, @Á|æ˝Ÿ˝À ¬s+&ÉT dü+∫ø£\T
‘·|üŒ |ü]o\q≈£î n˙ï \_Û+#êsTT. Ä dü+∫ø£\T ˝Òø£b˛e&ÜìøÏ ø±s¡D+ uÛÑÁ<ä|üs¡#·&ÜìøÏ
<=s¡ø£·ø£b˛e&Éy˚T.
12, E˝…’ 1908 dü+bÕ<äø°j·T |ü⁄≥˝À ªªÁøÏ+<ä{Ï |üÁ‹ø£˝À 5, 6, 7, 8 |ü⁄≥\T ø=ìï
ùV≤‘·Te⁄\#˚ Á|ü#·T]+|üã&É˝Ò<äì ‘Ó*j·TCÒj·TT≥≈£î ∫+‹\T¢#·THêïeTTµµ nì ª|üÁ‹ø±~Û|ü‹µ
‘Ó*j·TCÒXÊs¡T. Ä rùddæq ù|J\˝ÀH˚ Á|üuÛÑT‘·«+yês¡T ÄÁ>∑Væ≤+#·&ÜìøÏ eT÷\yÓTÆq yê´kÕ\T,
Äe≥|ü*¢ Hêsêj·TDsêe⁄
13
yês¡Ô\T ñ+&ç e⁄+{≤sTT. ‘·>∑\u…≥º&É+ ì»y˚T nsTT‘˚ Ä |ü⁄≥\es¡≈£î ‘·>∑\u…{Ϻ $T–*q
|üÁ‹ø£qT |ü+|æD° #˚dæ e⁄+{≤s¡T.
eT∞¢ Á|ü<Ûëq $wüj·T+˝ÀøÏ ekÕÔqT. u≤ã÷ _|æHé#·+Á<äbÕ˝Ÿ Ä+Á<Ûä<˚X¯ |üs¡´≥q˝À,
yê] ñ|üHê´dü<Û√s¡DÏøÏ yÓ÷Væ≤‘·T˝…’ bÕ˝Ÿì yÓqï+{Ïe⁄Hêïs¡T ø£ècÕísêe⁄. 1906˝À bÕ˝Ÿ‘√bÕ≥T
Äj·Tq u…+>±˝Ÿ yÓ[¢b˛j·÷s¡T. <ë<ë|ü⁄ 14 HÓ\\bÕ≥T u…+>±˝Ÿ˝ÀH˚ e⁄+&çb˛j·÷s¡T. á
düeTj·T+˝À ø£ècÕí|Áü ‹ø£ |üP]Ô u≤<Û´ä ‘·\T Hêsêj·TDsêy˚ #·÷XÊs¡T. Ç<ä+‘ê m+<äT≈£î #Ó|Œü &ÉeT+fÒ
‘Ó\T>∑T˝À |üÁ‹ø£\kÕú|üq, ìs¡«Vü≤D ø£ècÕí|üÁ‹ø£ø£Hêï ø£˙dü+ j·÷uÛ…’ @fi¯ó¢ eTT+<äTqT+∫ e⁄+~.
sê»ø°j·Tyês¡Ô\‘√, n+<äT˝Àq÷ Á_{Ïwtyê]ì rÁe+>± $eT]Ùdü÷Ô yês¡Ô\T Á|ü#·T]+#·&É+˝À
e÷Á‘·+ ø£ècÕí|üÁ‹ø£<˚ Á|ü<ÛëqkÕúq+. Ä |üÁ‹ø£≈£î n≥Te+{Ï ªùw|tµ rdüT≈£îìsêe&É+˝À
Hêsêj·TDsêe⁄ bÕÁ‘·>∑T]+∫ #Ó|üŒ&É+ Çø£ÿ&É Á|ü<Ûëq ñ<˚›X¯´+.
1908 E˝…˝’ À ø£ècÕí|Áü ‹ø£qT+&ç $s¡$T+#·Tø=Hêïø£ Hêsêj·TDsêe⁄ m≈£îÿeø±\+ U≤∞>±
˝Òs¡T. 1908 ôdô|º+ãsY ‘=$Tà~qT+&ç Ä+Á<Ûä|üÁ‹ø£ yês¡|üÁ‹ø£>± u§+u≤sTTqT+&ç yÓ\Te&É≥+
yÓTT<ä˝+’… ~. e´ekÕú|≈ü î£ &Óq’ ø±oHê<∏Tä ì Hêπ>X¯«s¡sêe⁄>±] |æ\T|ü⁄y˚Ts¡≈î£ u§+u≤sTT ‘·s*¡ yÓfi≤¢sT¡
Hêsêj·TDsêe⁄. n+‘·≈£îeTT+<˚ yê]<ä›s¡T |ü]#·j·TdüTÔ\T. ñ‘·Ôsê~˝À »]π> ø±+Á¬>dt düuÛÑ\≈£î
yÓ[¢q|ü&ÉT #ê˝≤kÕs¡T¢ Hêπ>X¯«s¡sêe⁄>±]+{À¢ Ä‹<∏ä´+ bı+~e⁄Hêïs¡T Hêsêj·TDsêe⁄.
u§+u≤sTTqT+&ç yÓ\Te&˚ Ä+Á<Ûä|üÁ‹ø£≈£î yÓTT<ä{Ï dü+bÕ<ä≈£î\T mes¡T nH˚~
ø=Hêïfi¯ó¢ ˇø£ Á|üXï¯ >± e⁄+&ç+~. |üÁ‹ø£ô|’ dü+bÕ<ä≈î£ ì ù|s¡T y˚jT· ≈£î+&Ü #ê˝≤ø±\+ >∑&bç Õs¡T.
Ä+Á<Ûä|üÁ‹ø£ eT<äsêdüT≈£î e÷]q ‘·s¡Tyê‘·, <Ó’ìø£ |üÁ‹ø£qT≈£L&Ü yÓTT<ä\Tô|{Ϻq ‘·s¡Tyê‘·
m|üŒ{Ïø√ 1922 &çôd+ãs¡TqT+&ç dü+bÕ<ä≈î£ ì>± ø±oHê<∏Tä ìyê] ù|s¡Ty˚jT· &É+ yÓTT<ä\Tô|{≤ºsT¡ .
Ä+Á<Ûäyês¡|üÁ‹ø£≈£î yÓTT<ä{Ï dü+bÕ<ä≈£î&ÉT Hêsêj·TDsêy˚. ªª|ü+‘·T\T>±s¡T 1908 ôdô|º+ãs¡T
9e ‘êØKT ãT<Ûäyês¡+Hê&ÉT u§+u≤sTT˝À kÕú|æ+∫q Ä+Á<Ûä|üÁ‹ø£≈£î H˚qT dü+bÕ<ä≈£î&ÉT>±
yÓfi&¢¯ +É ‘·≥dæ+ú ∫+~µµ nì ø±oHê<∏Tä ìyê] yê´dü+˝À Hêsêj·TDsêe⁄ sêXÊs¡T. eT<äsêdüTqT+&ç
yÓ\Te&çq Ä+Á<Û~ä q|üÁ‹ø£≈î£ >±&ç#s· ¢¡ Vü≤]düs√«‘·eÔ Tsêe⁄ yÓTT<ä{Ï eT÷&˚fió¯ ¢ (1914 ` 1917)
dü+bÕ<ä≈£î\T.
u§+u≤sTT˝À |üì#˚düTÔqï|ü&ÉT Hêsêj·TDsêe⁄ Ä<Ûä«s¡´+˝À ˇø£ >=|üŒ|üì »]–+~.
1910 ` kÕ<Ûës¡DHêeT dü+e‘·‡s¡+ ` ‘Ó\T>∑T |üÁ‹ø± Á|ü|ü+#·+˝À yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï Á|ü‘˚´ø£
dü+∫ø£ Á|ü#·T]+#·ã&çq nkÕ<Ûës¡D dü+e‘·‡s¡+. Á|ü‘˚´ø£ dü+∫ø£ nH˚ ªø±HÓ‡|tºµ n|üŒ{ÏøÏ ø=‘·Ô.
ªª$$<Ûä yê´düeTT\‘√qT, õÁ‘·|ü≥eTT\‘√qTµµ eTTÁ~+∫q Ä+Á<Ûä|üÁ‹ø£ ñ>±~ Á|ü‘˚´ø£ dü+∫ø£
Ä+Á<ÛäT\qT eTT]|æ+∫+~. ø=‘·Ôs¡T∫ eT|æŒ+~. ñ>±~ Á|ü‘˚´ø£ dü+∫ø£\ø√dü+ ‘·Vü≤‘·Vü≤>±
m<äTs¡T#·÷ùd≥≥T¢ #˚dæ+~.
MTs¡T Ä+Á<Ûä|üÁ‹ø£ bÕ‘· ñ>±~ dü+∫ø£\T eTTU´+>± 1950˝À|ü⁄$ <=]øÏ‘˚
|ü]o*+#·+&ç. Äq+<äs, ÄX¯Ãs¡´+, n<äT“¤‘·+ eTT|æŒ]>=+{≤sTT.
14
End of Preview.
Rest of the book can be read @
http://kinige.com/book/Visalandhramu
***
Auteur
Document
Catégorie
Uncategorized
Affichages
1
Taille du fichier
600 KB
Étiquettes
1/--Pages
signaler